عبد الصبور شاهين ( مترجم : سيد حسين سيدى )
202
تاريخ القرآن ( تاريخ قرآن ) ( فارسى )
اشتياق داشتند . از عبد الملك بن مروان نقل شده است كه مىگفت : « محبت به وليد به ما ضرر رساند » منظور وى از محبت به فرزندش ، وليد ، آن بود كه چون از روى علاقه به او و مادرش ، آن دو را در شهر گذاشت و وليد را همچون ديگر اعراب به نزد دايگان باديه نشين نسپرد موجب گشت كلامش دچار اشتباه گردد و فصاحت عربى نيابد ولى برادرش ، سليمان ، كه در باديه رشد كرده بود ، عربى فصيح و بدون اشتباه گشت . » « 1 » . بنابراين عجيب نيست كه على [ ع ] در قرائتش برخى از جنبههاى بدوى را نمايان كرده باشد چنان كه ديگر فصيحان غير از او همچنين مىكردند . با وجود اين ، شيوهء تلفظ بدويان در نزد شهرنشينان دوست داشتنى بود به طورى كه شهرنشينان تلاش مىكردند تا سنّتهاى زبانى بدويان را به زبانشان منتقل سازند ، از جمله ، انتقال پديدهء آوايى بدوى همزه دادن [ همز ] به زبان فصيحان شمال شبه جزيره بود تا جايى كه اين پديدهء آوايى ، به سنّت زبانى رايجى تبديل شد كه اهل زبان در مناسبات مهم و ادبى به آن علاقه نشان مىدادند . بنابراين احتمال دارد اين گرايش عمومى به لهجه بدوى ، همان چيزى باشد كه على [ ع ] را واداشته تا به اين شكل بدوى قرائت كند چنان كه روايتهايى از او نقل شده است . بايد گفت كه قرائت قريش نزد وى در مرتبهء نخست بوده است و قرائت بدوى در مرتبهء دوم . 2 - قرائتهايى با ويژگى تفسيرى يا موافق با رسم الخط عثمانى قرائت على [ ع ] قرائت عمومى فمن خاف من موص حيفا ( به حاء و ياء ) - جَنَفاً « 2 » يحرّفون الكلام - الكلم ( بدون الف ) « 3 »
--> ( 1 ) على بن برهان الدين الحلبى ، انسان العيون فى سيرة المأمون ( السيرة الحلبية ) ، ج 1 ، ص 99 . ( 2 ) بقره ( 2 ) ، بخشى از آيهء 182 . [ حاف - حيفا جنف - جنفا ظلم ] . بنگريد به : ابو حيّان ، البحر المحيط ، ج 2 ، ص 24 . ( 3 ) نساء ( 4 ) ، بخشى از آيهء 46 . بنگريد به : البحر المحيط ، ج 3 ، ص 263 ؛ ابن خالويه ، المختصر ، ص 26 و الكرمانى ، شواذ القراءة ، ص 61 .